Koolzaad gaat in (milde) winterslaap

Gepubliceerd op  woensdag 3 dec 2025 om 09:03 uur
Een overzicht van koolzaadpercelen. De kritieke periode voor insectenschade is op alle percelen voorbij. Afhankelijk van de standdichtheid is het mogelijks nog opletten voor duivenschade. De dagen mogen dan wel inkorten, koud is het niet, waardoor de onderzaai tussen het koolzaad nog even staan.

De toestand op de koolzaadpercelen loopt uiteen, afhankelijk van de regio en zaaidatum. In Herent bijvoorbeeld is een perceel tot in het zes- tot tienbladstadium geraakt. Door droge omstandigheden is in de tweede week van september pas kunnen gezaaid worden. Er is nog veel open ruimte tussen de planten na een magere opkomst. Dat de koolzaad daar nog doorheen komt, staat echter buiten kijf. Als koolzaadteler heb je liever iets te weinig planten, dan te veel. In een ideaal scenario staan er 20 - 35 planten per vierkante meter. Zodra er vijf tot tien planten per m² staan – bij voorkeur ook homogeen – kan het uitstruikvermogen van de plant in het voorjaar voor de mindere opkomst compenseren, op voorwaarde dat de onkruidbestrijding voldoen effectief is geweest. Heb in zo’n scenario evenwel aandacht voor de schade die duiven kunnen aanrichten. Spring zo snel als mogelijk bij met vogelafweer indien nodig. 

 

In de regio Tienen hebben een aantal koolzaadpercelen dan weer een té goede opkomst en ontwikkeling gekend. Het gewas vormt een volledig dichtgegroeid geheel dat tot 40 centimeter boven het maaiveld uitkomt (foto: Steven Smolders). Het risico op duivenschade zal daar zeer beperkt zijn. Positief is bovendien dat het koolzaad de reststikstof van de voorteelt goed heeft geabsorbeerd. Reken per kilogram koolzaad biomassa ongeveer 50 eenheden opgenomen stikstof per hectare.

 

Aandacht is er evenwel nodig indien je met een (of meerdere) ras(sen) zit die gevoelig zijn aan stengelstrekking. In de Franse rassenproeven wordt deze eigenschap gescoord en de resultaten daarvan zijn te raadplegen op de website myvar.fr. Begint het koolzaad al voor de winter op te richten, dan wordt het groeipunt minder beschermd tegen de weersomstandigheden en kan het kwetsbaarder worden voor (strenge) vorst.

 

Koolzaadvelden waar onderzaai met vlinderbloemigen is gebruikt kunnen zo langer dan anders stikstof fixeren. Door het uitblijven van temperaturen richting het vriespunt is het nog even wachten op het verdwijnen van de vlinderbloemige componenten uit de onderzaai (foto: Steven Smolders).

 

In het volgende voorjaar zal Praktijkpunt opnieuw de koolzaadberichten verzorgen waarin de resultaten van kevermonitoring terug te vinden zullen zijn. De waarde van deze berichten is de voorbije twee jaar is gebleken, daar de aantallen zo laag lagen dat bestrijding volstrekt overbodig was en als advies kon worden uitgestuurd.